KLL (Kronik Lenfositik Lösemi) Panelleri

KLL Temel = del(17p)/TP53 FISH + TP53 NGS + IGHV SHM analizi.
KLL Geniş = KLL Temel + ileri sitogenetik değerlendirme (CpG/DSP30 ± IL-2 ile uyarılmış kromozom analizi) + ek genişletilmiş FISH hedefleri [del(6q)/MYB, del(11q22.3)/ATM, +12/CEP12, del(13q14.2)/D13S319, IGH break-apart] + geniş KLL moleküler profil.
Geniş kapsamındaki genişletilmiş sitogenetik ve moleküler incelemeler ileri biyolojik/prognostik karakterizasyon amacı taşır. EHA 2026'ya göre kompleks karyotip değerlendirmesi klinik çalışma dışında rutin tedavi öncesi değerlendirme olarak önerilmemekte; TP53 dışındaki geniş genomik profilleme ise rutin klinik uygulamada önerilmemektedir.

KLL Temel Panel ve Geniş Panel

KLL Temel Paneli, tanısı hematolojik ve akım sitometrik bulgularla konulmuş kronik lenfositik lösemi (KLL) olgularında tedavi öncesi genetik risk ve prediktif biyobelirteçlerin değerlendirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir test yaklaşımıdır. Temel, KLL tanısını koyan akım sitometrik immünfenotiplemenin yerine geçmez.

KLL’de tedavi seçimi ve prognostik değerlendirme açısından özellikle TP53 aberasyonları [del(17p) ve/veya TP53 mutasyonu] ile IGHV somatik hipermutasyon durumu önemlidir. FISH, TP53 dizilemesi ve IGHV analizi birbirini tamamlayan yöntemlerdir.

Temel Panel kapsamında birbirini tamamlayan yöntemler

• Temel kapsamında del(17p13.1)/TP53 FISH ile 17p delesyonu değerlendirilir. del(17p) sonucu, TP53 mutasyon analizi ile birlikte TP53 aberasyon durumu açısından yorumlanır.
• TP53 NGS ile del(17p) bulunmasa dahi TP53 mutasyonları araştırılır; del(17p) ve TP53 mutasyonu birlikte “TP53 aberasyonu” açısından yorumlanır.
• IGHV analizi ile klonotipik produktif IGHV-IGHD-IGHJ yeniden düzenlenmesinin somatik hipermutasyon (SHM) durumu belirlenir; valide ise klinik önemi yerleşik BcR IG stereotyped subsetleri (özellikle #2 ve #8) ayrıca değerlendirilebilir.
• Geniş kapsamında Temel bileşenlerine ek olarak ileri sitogenetik değerlendirme [CpG/DSP30 ± IL-2 ile uyarılmış kromozom analizi], ek genişletilmiş FISH hedefleri [del(6q)/MYB, del(11q22.3)/ATM, +12/CEP12, del(13q14.2)/D13S319 ve IGH (14q32) break-apart] ve geniş KLL moleküler profil uygulanır. Bu ek bileşenler ileri biyolojik/prognostik karakterizasyon amacı taşır. EHA 2026'ya göre kompleks karyotip değerlendirmesi klinik çalışma dışında rutin tedavi öncesi değerlendirme olarak önerilmemekte; TP53 dışındaki geniş genomik profilleme ise rutin klinik uygulamada önerilmemektedir.

TP53 Aberasyonlarının Değerlendirilmesi

del(17p) değerlendirmesinde FISH temel yöntemdir; NGS tabanlı CNV analizi, özellikle düşük tümör fraksiyonunda del(17p) FISH’in yerini alacak şekilde kullanılmamalıdır. TP53 mutasyon analizi için NGS tercih edilen yöntemdir. ERIC 2024 yaklaşımına göre optimum kapsam TP53 kodlama bölgesinin ekzon 2-11’ini ve splice-site bölgelerini içerir; sabit bir VAF raporlama eşiği yerine laboratuvarın valide analitik LoD’si esas alınmalı ve bu sınırın üzerindeki klinik anlamlı TP53 varyantları raporlanmalıdır.

TP53 analizi örnek tümör hücre oranı dikkate alınarak yorumlanmalıdır. Periferik kan çoğu KLL olgusunda uygundur; düşük dolaşan CLL hücre oranında (özellikle düşük mutlak lenfosit sayısı/tümör fraksiyonu bulunan örneklerde) CD19+ hücre zenginleştirme, kemik iliği veya uygun doku örneği gerekebilir.

IGHV Mutasyon Durumu

IGHV SHM durumu klonotipik produktif rearrangement üzerinden değerlendirilir. Germline IGHV dizisine nükleotid kimliği ≥%98 ise U-CLL (unmutated), <%98 ise M-CLL (mutated) olarak sınıflandırılır. Germline kimliği %97.00–97.99 arasında olan olgular M-CLL sınıfında yer almakla birlikte ayrıca “borderline” olarak belirtilir ve prognostik yorumda dikkatle değerlendirilir. Non-produktif rearrangement’a M-CLL/U-CLL sınıflaması verilmez. ERIC önerilerine uygun ve valide stereotypy analizinde klinik önemi en yerleşik subsetler #2 ve #8’dir; subset #2 olumsuz prognostik özelliklerle, subset #8 ise artmış Richter transformasyonu riskiyle ilişkilidir. Hedefe yönelik tedaviler çağındaki prediktif önemleri ise henüz kesin değildir.

IGHV mutasyon durumu klonal olarak stabil kabul edildiğinden genellikle bir kez belirlenmesi yeterlidir; tedavi hatları arasında rutin tekrar gerektirmez.

KLL Geniş Panel Yaklaşımı

KLL Geniş Panel, Temel'in temel prediktif/risk belirteçlerine ek olarak ileri sitogenetik değerlendirme, genişletilmiş FISH profili ve geniş somatik DNA-NGS profillemesi ile daha kapsamlı biyolojik/prognostik karakterizasyon sağlar. NOTCH1, SF3B1, BIRC3, ATM, XPO1, POT1, NFKBIE, RPS15, MYD88, EGR2, SAMHD1 ve diğer KLL ilişkili genlerdeki değişiklikler hastalık biyolojisi ve prognoz açısından bilgi sağlayabilir; ancak klinik aksiyonabiliteleri TP53 ile eşdeğer değildir. EHA 2026'ya göre kompleks karyotip değerlendirmesi klinik çalışma dışında rutin tedavi öncesi değerlendirme olarak önerilmemekte; TP53 dışındaki geniş genomik profilleme ise rutin klinik uygulamada önerilmemektedir. Geniş bileşenleri ileri karakterizasyon amacıyla yorumlanmalıdır.

Geniş İleri Sitogenetik Değerlendirmesi: Uyarılmış Karyotip/Kompleks Karyotip

KLL hücrelerinin düşük spontan mitotik aktivitesi nedeniyle kromozom analizi uygun mitojenik uyarım ile yapılmalıdır. Geniş kapsamında CpG/DSP30 ± IL-2 ile uyarılmış kromozom analizi kullanılarak kompleks karyotip ve genişletilmiş FISH paneli dışında kalan ek sayısal/yapısal kromozomal anomaliler değerlendirilebilir. Kompleks karyotip genellikle ≥3 klonal sitogenetik anomali, yüksek kompleksite (high-CK) ise ≥5 anomali olarak tanımlanır. Bu inceleme Geniş içinde ileri sitogenetik karakterizasyon amacıyla yer almakla birlikte, EHA 2026'ya göre klinik çalışma dışında rutin tedavi öncesi değerlendirme olarak önerilmemektedir.

Test Zamanlaması ve Tekrar Analizleri

KLL’de genetik profil klonal evrim gösterebilir. Bu nedenle tedavi endikasyonu oluştuğunda ve her yeni tedavi hattı planlanırken TP53 aberasyon durumu [del(17p) + TP53 mutasyonu] yeniden değerlendirilmelidir. IGHV mutasyon durumu ise genellikle stabil olduğundan bir kez, tercihen ilk tedavi öncesinde belirlenir.

• İlk tedavi öncesi: del(17p)/TP53 FISH + TP53 mutasyon analizi + IGHV SHM durumu Temel'in temel genetik değerlendirmesidir. Genişletilmiş FISH hedefleri [del(6q)/MYB, del(11q22.3)/ATM, +12/CEP12, del(13q14.2)/D13S319 ve IGH break-apart] Geniş kapsamında ek sitogenetik/prognostik veya ayırıcı tanısal bilgi amacıyla değerlendirilebilir.
• Geniş seçildiğinde: Temel bileşenlerine ek olarak CpG/DSP30 ± IL-2 ile uyarılmış kromozom analizi, genişletilmiş KLL FISH profili ve geniş KLL moleküler profil uygulanır. Bu ek incelemeler ileri biyolojik/prognostik karakterizasyon amacı taşır ve EHA 2026 çekirdek tedavi öncesi biyobelirteç setinin parçası değildir.
• Sonraki tedavi hatları öncesi: del(17p)/FISH ve TP53 mutasyon durumu yeniden değerlendirilmelidir; geniş moleküler testler klinik bağlama göre tekrarlanabilir.
• IGHV: daha önce güvenilir şekilde belirlenmişse rutin olarak tekrar edilmez.

Takip ve Ek/İleri Değerlendirmeler

Temel / Geniş sonuçlarına, kullanılan tedaviye, relaps/progresyon paternine ve klinik gereksinime göre bazı takip testleri, tedavi sürecinde ek incelemeler veya daha ileri değerlendirmeler ikinci aşamada planlanabilir.

Hedefe Yönelik Direnç Mutasyonları

BTK inhibitörü veya BCL2 inhibitörü tedavisi sonrasında progresyon/direnç gelişen seçilmiş olgularda BTK, PLCG2 ve BCL2 gibi tedavi direnciyle ilişkili hedefler klinik gereksinime göre analiz edilebilir. Bu testler yeni tanı KLL Temel’in rutin başlangıç içeriğinde yer almaz. Direnç mutasyonunun saptanması biyolojik bilgi sağlayabilir; ancak tek başına tedavi değişikliği gerekçesi olarak kullanılmamalı ve klinik progresyon, kullanılan ajan ve tedavi öyküsü ile birlikte yorumlanmalıdır.

Richter Transformasyonu Şüphesi

Hızlı klinik progresyon, belirgin LDH artışı, yeni/büyüyen nodal kitle veya diğer klinik bulgularla Richter transformasyonu şüphesi oluştuğunda tercih edilen yaklaşım uygun lezyondan doku biyopsisi ve patolojik doğrulamadır. Genetik/moleküler analizler doku bulguları ve klinik gereksinime göre genişletilebilir; bu durum KLL Temel’in rutin başlangıç kapsamından ayrıdır.

MRD Değerlendirmesi

Ölçülebilir rezidüel hastalık (MRD) KLL’de prognostik ve araştırma açısından değerlidir; ancak başlangıç Temel/Geniş panelinin rutin bileşeni değildir. MRD, kullanılan zaman-sınırlı tedavi protokolü, klinik çalışma veya özel klinik gereksinime göre valide çok parametreli akım sitometri ve/veya moleküler yöntemlerle ayrı takip testi olarak planlanabilir.

Bütüncül Değerlendirme

KLL Temel; del(17p)/TP53 FISH, TP53 mutasyon analizi ve IGHV SHM durumu ile EHA 2026'ya uyumlu temel tedavi öncesi genetik risk/prediktif profili oluşturmayı amaçlar. KLL Geniş ise buna ileri sitogenetik değerlendirme [CpG/DSP30 ± IL-2 ile uyarılmış kromozom analizi], genişletilmiş KLL FISH profili ve geniş somatik moleküler profillemeyi ekler. Geniş'ın ek bileşenleri ileri biyolojik/prognostik karakterizasyon amacıyla yorumlanmalı; rutin tedavi seçimi açısından TP53 aberasyonları ve IGHV ile aynı ağırlıkta değerlendirilmemelidir. Tedavi sürecindeki direnç analizleri ve MRD değerlendirmeleri ayrı klinik endikasyonlarla planlanır.

Kılavuz uyumu notu: Temel, EHA 2026 yaklaşımına uygun olarak del(17p)/TP53 FISH, TP53 mutasyon analizi ve IGHV SHM durumunu temel tedavi öncesi genetik değerlendirme olarak içerir. TP53 aberasyonları [del(17p) + TP53 mutasyonu] her tedavi hattı öncesinde; IGHV SHM durumu ise genellikle bir kez, tercihen ilk tedavi öncesinde değerlendirilir. Geniş'taki genişletilmiş FISH, uyarılmış kromozom analizi/kompleks karyotip ve TP53 dışındaki geniş moleküler profil ileri biyolojik/prognostik karakterizasyon amacı taşır ve rutin tedavi seçimi için çekirdek biyobelirteçlerle aynı ağırlıkta yorumlanmamalıdır.

Önemli: del(17p) için FISH, TP53 mutasyonu için dizileme gereklidir; bu iki analiz birbirinin yerine geçmez. TP53 NGS raporlamasında laboratuvarın valide LoD'si esas alınmalıdır. Geniş kapsamında yer alan genişletilmiş FISH, kompleks karyotip ve TP53 dışındaki geniş somatik panel bulguları klinik bağlamda ek biyolojik/prognostik bilgi olarak değerlendirilmelidir.